Pacjent może ucierpieć nie tylko w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonej operacji, ale także z powodu niewłaściwej opieki pooperacyjnej. Zdarzają się niestety sytuacje, kiedy po prawidłowo przeprowadzonej operacji pacjent nie jest odpowiednio monitorowany, co może mieć tragiczny skutek, nawet w postaci jego zgonu.
Niewłaściwa opieka pooperacyjna jako podstawa odpowiedzialności szpitala
Problem ten obrazuje niedawno zakończona sprawa, w której 70-letnia pacjentka została przyjęta do szpitala z powodu silnego bólu brzucha.
Pacjentkę zakwalifikowano do zabiegu operacyjnego. Po zabiegu w godzinach popołudniowych rodzina pacjentki została poinformowana, że jej stan jest stabilny, przy czym pacjentka nie została przekazana na Oddział Intensywnej Terapii.
Niestety ok. godziny 22:00 rodzinę poinformowano o zgonie Pacjentki.
Naturalnie córki pacjentki, które były bardzo związane emocjonalnie z mamą, próbowały się dowiedzieć, jaka była przyczyna zgonu ich ukochanej mamy, skoro kilka godzin wcześniej przekazano im informację, że operacja się udała, a stan zdrowia pacjentki jest stabilny. Uzyskały jedynie informację, że przyczyną śmierci był wrzód dwunastnicy i zatrzymanie akcji serca.
Córki próbowały również dowiedzieć się, dlaczego pacjentka nie została przewieziona na Oddział Intensywnej Terapii, skoro jej stan był tak poważny, że doszło do zgonu.
W odpowiedzi wskazano, że Pacjentka nie kwalifikowała się do przeniesienia na ten oddział, gdyż jej stan był dobry.
Zastanawiające zatem było nagłe pogorszenie stanu zdrowia pacjentki, szczególnie wobec braku szczegółowych informacji w dokumentacji medycznej na ten temat tj. w zakresie monitorowania stanu zdrowia oraz podjętych czynności.
Bardzo poważne zastrzeżenia budziło nieprzekazanie pacjentki na Oddział Intensywnego Nadzoru, a przyczyny takiej decyzji nie zostały szczegółowo opisane w dokumentacji medycznej.
Podczas dalszych rozmów lekarz wyjaśnił rodzinie, że nie podjęto akcji reanimacyjnej z uwagi na zaawansowany wiek pacjentki (70 lat !) oraz chorobę nowotworową.
Tłumaczenia te zdaniem rodziny były wręcz absurdalne, ponieważ po pierwsze Pacjentka miała dopiero 70 lat, a po drugie jej choroba nowotworowa była w remisji od 10 lat.
Pacjentka pozostawała cały czas pod kontrolą Poradni Onkologicznej, gdzie przedstawiono jej rokowania na dalsze życie jako bardzo pomyślne. W związku z powyższym ww. tłumaczenia wzbudziły ogromne zdziwienie, zaś wiek 70 lat absolutnie nie uzasadniał sam w sobie odstąpienia od reanimacji.
Pacjentka nie znajdowała się w żadnym wypadku z powodu choroby nowotworowej w stanie terminalnym.
Rodzina pacjentki, z którą łączyły ją bardzo bliskie relacje, wobec tak ogromnej straty i braku rzetelnych wyjaśnień była zdeterminowana w wyjaśnieniu okoliczności jej zgonu i postanowiła dokładnie sprawdzić, czy zmarła Pacjentka była prawidłowo leczona.
Analiza zapisów zawartych w dokumentacji medycznej, oraz w dalszej kolejności treść zeznań świadków doprowadziły do wniosku, że wobec Pacjentki nie był prowadzony właściwy nadzór po operacji.
Ustalono, że lekarz anestezjolog został zdecydowanie za późno wezwany do pacjentki, co potwierdzało fakt, że nie monitorowano właściwie jej stanu zdrowia, bowiem w innym wypadku zauważono by w odpowiednim momencie, że stan pacjentki pogarsza się. Od szpitala nie uzyskano wyczerpującej odpowiedzi, uzasadniającej odstąpienie od działań resuscytacyjnych.
W ocenie rodziny nie zminimalizowano ryzyka nagłego pogorszenia stanu zdrowia i utraty życia pacjentki.
Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych i przeszkody
W niniejszej sprawie rodzina pacjentki zgłosiła roszczenia do ubezpieczyciela szpitala, licząc na rzetelną ocenę personelu medycznego podczas udzielania świadczeń zdrowotnych, jednakże ubezpieczyciel odmówił przyjęcia odpowiedzialności, opierając się na opinii powołanego przez siebie konsultanta medycznego, który stwierdził (dysponując oczywiście tą samą dokumentacją medyczną co Wojewódzka Komisja do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych !), że proces udzielania świadczeń zdrowotnych na rzecz pacjentki był prawidłowy.
Rodzina pacjentki jednak nie dała wiary tej opinii, szczególnie wobec tak podawanych przyczyn, dla których odstąpiono od reanimacji.
W ocenie rodziny proces leczenia ich Mamy obarczony był wieloma nieprawidłowościami w zakresie pooperacyjnej opieki, co pozbawiło pacjentkę szansy na podjęcie adekwatnych do pogarszającego się stanu zdrowia czynności medycznych, w tym m.in. przywrócenie funkcji życiowych i tym samym uratowanie życia.
W związku z odmową ze strony zakładu ubezpieczeń jak i samego szpitala złożono wniosek do działającej wówczas Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych, która po bardzo wnikliwym przeprowadzeniu postępowania uznała, że niestety opieka pooperacyjna była obarczona wieloma nieprawidłowościami, włącznie ze zbyt późnym wezwaniem zespołu reanimacyjnego.
Na postawie oceny całości materiału dowodowego Komisja orzekła, że leczenie pacjentki jest zdarzeniem medycznym, o którym mowa w art. 67a ust. I ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Uzasadniając powyższe, Komisja wskazała, że w art. 67a ww. ustawy jako zdarzenie medyczne określa się zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta albo śmierci pacjenta będącego następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:
- diagnozy, jeżeli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby,
- leczenia, w tym wykonania zabiegu operacyjnego,
- zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego,
Analiza zapisów zawartych w dokumentacji medycznej oraz treści zeznań powołanych w sprawie świadków (lekarzy udzielających świadczeń zdrowotnych Pacjentce) wskazuje, że wobec pacjentki nie był prowadzony właściwy nadzór.
Pacjentka była w pierwszej dobie po operacji, a mimo to ani lekarz ani pielęgniarki nie zwiększyli czynności monitorujących.
Wpisy w dokumentacji medycznej umieszczono tylko rano i wieczorem (oraz o godz. 15 – kontrola pielęgniarska), co wskazuje, że właśnie w tym czasie zostały wykonane działania personelu medycznego.
Takie postępowanie dowodzi braku staranności i znacznie odbiega od sposobu udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentce dnia poprzedniego, gdy stan jej zdrowia kontrolowano co 2-3 godziny. Z tego względu Komisja uznała, że leczenie pacjentki należało uznać za zdarzenie medyczne.
Rodzinie wypłacono zadośćuczynienie (każdy otrzymał po 100 000,00 zł), jednakże w tej sprawie główną motywacją nie były pieniądze, a samo skonfrontowanie z prawdą osób odpowiedzialnych za nieprawidłową opiekę nad zmarłą pacjentką i poniesienie przez nich odpowiedzialności.
Jaki wniosek płynie z powyższego?
Powyższa historia uświadamia, że lekarze są odpowiedzialni nie tylko za przeprowadzenie operacji, nawet jeśli zakończy się ona sukcesem, ale także za opiekę pooperacyjną.
Pacjentowi niezależnie od wieku przysługuje prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.
W pierwszej dobie pooperacyjnej pacjenci wymagają szczególnego nadzoru. Ponadto dokumentacja medyczna powinna być prowadzona na bieżąco i w szczegółowy sposób.
Odstąpienie od ratowania życia uzasadnione jedynie wiekiem pacjenta i historią onkologiczną narusza podstawowe prawa pacjenta.
Gdy sam wiek staje się wyznacznikiem konieczności walki o Pacjenta, to już chyba nie ma mowy o medycynie, a jedynie zimnej pozbawionej empatii i godności kalkulacji.
Opinie lekarskie wydawane przez lekarzy w tego rodzaju sprawach wymagają dodatkowej weryfikacji i mogą się diametralnie różnić — jak w niniejszej sprawie.
Konsultant działający z ramienia ubezpieczyciela szpitala uznał, że prawidłowo udzielono na rzecz pacjentki świadczeń zdrowotnych, ale już lekarze, którzy byli członkami Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych, ocenili postępowanie personelu medycznego całkowicie inaczej, punktując wszystkie błędy podczas procesu leczenia pacjentki.
Najbardziej przejmującym faktem jest jednak to, że tylko dzięki usilnej determinacji można dojść do ujawnienia prawdy. Wiele rodzin i poszkodowanych pacjentów nie ma siły lub wiedzy, aby walczyć o sprawiedliwość. Jednak jak pokazuje przykład niniejszej sprawy, a także wielu innych, mimo trudności jest to jak najbardziej możliwe i nie warto się poddawać.
Adriana Abelec-Piątkowska
radca prawny
Zdjęcia: Pixabay, Pavel Danilyuk
***
Czy warto dochodzić roszczeń odszkodowawczych w przypadku niewłaściwego leczenia?
Pacjenci mają szereg praw zagwarantowanych m.in. ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w tym w szczególności fundamentalnego prawa do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Niestety z różnych przyczyn niekiedy dochodzi do sytuacji, w których prawa te nie są respektowane, a konsekwencje z tego tytułu mogą być bardzo dotkliwe dla pacjentów, powodując utratę zdrowia, a nawet życia.
Zdarza się, że przyczyną są rażące zaniedbania w procesie leczenia na podstawowym poziomie a skutki bardzo poważne [Czytaj dalej…]